Passion Fruit- Maruçya (Passiflora edulis,)

           Passiflora edulis (yaprak)         Ahmetli seralarda maruçya deneme çalışmalarından bir görüntü

Passion fruit, Brezilya’nın güneyinden Paraguay’a oradan da Arjantinin kuzey kesimlerinde, Amazon havzasında doğal olarak bulunan, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika  gibi ülkelerde bol miktarda kültürü yapılan, sığ köklü, çok yıllık(7 yıl yaşayabilen) tırmanıcı bir bitkidir. Mor, sarı meyveli ve büyük(dev) meyveli olmak üzere üç çeşidi vardır. Yapraklar 10-18 cm uzunluğunda olup üç lobludur. Yaprak uçları sivri olarak sonlanır. Dev granadilla yaprakları 10-12cm uzunluğunda olup, bitki gövdesi köşelidir.

Mor meyveli passion fruit yuvarlak yada yumurta şekilli 5cm uzunluğunda ve 30-45 gr ağırlığındadır. Sarı renkli maruçya meyvesi yuvarlak ve 6cm uzunluğunda, 60-90 gr ağırlığında olup daha büyüktür. Meyve içersinde siyah renkte bol miktarda tohum bulunur. Dev granadilla meyveleri yuvarlak yada uzunca olup, 10-20 cm uzunluğunda ve ağırlığı 225-450 gr civarındadır.

Mor passion fruit Florida’da erken ilkbaharda çiçeklenir ve 60-80 günde meyve olgunlaşır. Meyve mayıs sonu ile temmuz başlarında olgunlaşır. Sarı meyveli maruçya ilkbahardan yaz başlarına kadar çiçeklenir. Erken yazdan kış aylarına kadar meyve olgunlaşır. Dev granadilla baharda çiçeklenmeye başlar ve yaz boyunca çiçeklenme devam eder. Kış aylarında ve tüm sene üzerinde meyveler olur.

Sarı meyveli ve dev granadilla tropik özelliktedir. Bunun için Florida’nın sınırlı yerlerinde yetişebilir. Mor granadilla subtropikal olup daha soğuk kışlara dayanabilir. Ancak -4,-5 santigrat altında sıcaklıklara dayanmaz.

Maruçya iyi drenaja sahip, hafif asit reaksiyonlu organik bakımdan zengin toprakları sever. Aşırı ıslaklık çürümelere neden olur. Tohum ya da çelik yoluyla üretilebilir. Tohumlar 10-20 gün içerisinde çimlenir. Çimlenmeden 1-2 hafta sonra fideler daha derin ve geniş bir üretim kabına konur. 25-40 cm boya geldiğinde araziye dikilir. En düşük yetiştirme sıklığı 3x4 metre aralık mesafedir. Sarılıcı ve tırmanıcı bir bitki olduğundan bir desteğe ya da terbiye sistemine ihtiyaç vardır. Destek sisteminin 1,5 metre yüksekliğinde olması yeterlidir. Tozlaşma arılar ya da böcekler yoluyla olur.

Yetiştirmede,  eşit oranlarda Azot, Fosfor ve Potasyum içerikli (NPK 6-6-6, 5-7-5) dengeli gübrelerin kullanılması uygundur. İz elementler(mikro) içeren gübrelerle de takviye yapılmalıdır. İlk gübreleme gelişim başlamadan önce yapılır. 4-6 hafta boyunca haftada bir azar azar gübreleme yapılmalıdır. Verilecek gübre miktarı bitkinin yaşına ve yapısına göre ayarlanmalıdır. Bir gübreleme uygulamasında 110-170 gr gübre miktarının üzerine çıkılmamalıdır.

Maruçya kış aylarında budanır. Budama tepe budaması şeklindedir. Budamadan hemen sonra gübreleme yapılmalıdır. Yaklaşık olarak bir yılda bitki başına 3,5-7 kg meyve elde edilebilir. 3x4,5 m aralık mesafede tesis edilmiş bir maruçya bahçesinden 1 hektarda 2,5-5 ton meyve elde edilebilir.   

En erken hasat ilkbahar sonu ya da erken yazda alınır. Uzun günlerde çiçeklenme ve meyve miktarı düşüktür. İkinci çiçeklenme dönemi temmuz ortalarından sonra başlar(Florida). İkinci meyve olgunlaşma evresi Eylül-Şubat aylarına kadar devam eder. Meyveler sarardığında yada mora döndüğünde toplanır. 10^oC sıcaklıkta ağzı kapalı polietilen kaplarda 3 hafta süreyle saklanabilir.

Maruçya C ve A vitaminleri bakımından zengindir. Aromatik ve oldukça hoş kokuludur. Diğer meyve suları ile karışıma girdiğinde çok değerlidir. Jel tabakası ile kaplı olan tohumlar meyve salatalarında kullanılır. Mor meyveli maruçya daha tatlı ve asit oranı düşük olduğundan tek başına kullanılabilir. 

Nematod ve mantarlar en büyük zararlılarıdır.  Phytoptohora ve Fusarium mantarları kök, gövde ve meyve çürüklüğüne neden olur.    

 Maruçya iyi drenaja sahip, hafif asit reaksiyonlu organik bakımdan zengin  toprakları sever. Aşırı ıslaklık çürümelere neden olur. Tohum ya da çelik yoluyla üretilebilir. Tohumlar 10-20 gün içerisinde çimlenir. Çimlenmeden 1-2 hafta sonra fideler daha derin ve geniş bir üretim kabına konur. 25-40 cm boya geldiğinde araziye dikilir. Ülkemizde Akdeniz yöresi de dahil olmak üzere ısıtmalı sera ortamında yetiştirilmesi uygun olan bir bitkidir.

Yetiştirmede,  eşit oranlarda Azot, Fosfor ve Potasyum içerikli (NPK 6-6-6, 5-7-5) dengeli gübrelerin kullanılması uygundur. İz elementler(mikro) içeren gübrelerle de takviye yapılmalıdır. İlk gübreleme gelişim başlamadan önce yapılır. 4-6 hafta boyunca haftada bir azar azar gübreleme yapılmalıdır. Verilecek gübre miktarı bitkinin yaşına ve yapısına göre ayarlanmalıdır. Bir gübreleme uygulamasında 110-170 gr gübre miktarının üzerine çıkılmamalıdır.

 En düşük yetiştirme sıklığı 3x4 metre aralık mesafedir. Bu durumda 1 dönüme yaklaşık 80 adet dikilebilir. Sarılıcı ve tırmanıcı bir bitki olduğundan bir desteğe ya da terbiye sistemine ihtiyaç vardır. Destek sisteminin 1,5 metre yüksekliğinde olması yeterlidir. Tozlaşma arılar ya da böcekler yoluyla olur.

Passion fruit Florida’da 2 yaşına geldiğinde bir bireyden 3,5-7 kg meyve elde edilebildiği söyleniyor. Bu durumda 1 dönüme 3*4 m aralık mesafede dikim yapılmışsa 280-560 kg meyve elde edilebiliyor.  Aralık- mesafeyi biraz daha düşürerek(2*2), tırmanma yüksekliğini arttırarak (3metre), iyi bir bakımla 1dönümden 1000kg civarında meyve almak mümkündür.

Maruçya C ve A vitaminleri bakımından zengindir. Aromatik ve oldukça hoş kokuludur. Diğer meyve suları ile karışıma girdiğinde çok değerlidir. Jel tabakası ile kaplı olan tohumlar meyve salatalarında kullanılır. Latin Amerika, ABD, Afrika ve Avrupa marketlerinde oldukça yaygın olarak bulunan bir meyvedir. Mor meyveli maruçya daha tatlı ve asit oranı düşük olduğundan daha çok tercih edilmektedir.

Bragfor seralarımızda deneme amaçlı olarak 30cm ağız genişliğinde, 30 cm derinliğinde kovalarda 50 adet maruçya yetiştiriyoruz. Henüz çiçek ve meyve gözlemleyemedik. Fide ya da fidan fiyatlarımız 30*30 cm ebatlı saksılarda 15,00TLdir. Genellikle yetiştirme meraklılarımıza tohum gönderiyoruz. Tohumlar 25 KRŞ/adet fiyatla temin ediliyor.